LAAT LASTIGE THEMA'S NIET AAN WILDERS

   Politiek links weet zich nog steeds niet goed raad met het feit dat achtergestelde minder­he­den ook zelf onverdraagzaam kunnen zijn en er regelmatig even verwerpelijke denkbeelden op nahou­den dan de eerste de beste Wilders-autochtoon. De instinctmatige reactie dat minderheden zielig zijn en en hart onder de riem behoeven, is nog steeds niet geheel verdwe­nen. Dat verklaart dat links met dichtgekne­pen billen reageert zo­dra twee minder­heden op elkaar botsen. Dat probleem is nu weer actueel met de molestatie van Ehsan Jami en enkele homo's tijdens de Gay Pride.
   Het was genant, hoe weinig Jami's eigen PvdA van zich liet horen en hoe afstandelijk haar verklaringen de afgelopen dagen klonken, nu Jami vanwege het feit dat hij in de beste Nederlandse tradities op tamelijk luidruchtige wijze zijn acte van geloofsverlating in de pers heeft gegooid, door rabiate moslims wordt bedreigd. Ook Wouter Bos, die als partijleider meteen had moeten reageren, onder­kent blijkens het interview van gisteren te weinig dat de kwestie het incidentele niveau ontstijgt. Er val­len best kantte­keningen te plaatsen bij de wat wilde manier waarop Jami opereert, maar dat is nu even niet de hoofdzaak, als een eigen volks­verte­genwoordi­ger vanwe­ge zijn opvattingen wordt mishan­deld. Elke met argumenten omklede geloofsafval is voor de nog-gelovigen per definitie kwetsend, dus dat kan geen criterium zijn, en een begrip als 'wreed' beho­ort - anders dan Van Goghs 'geitenneukers' - tot het normale gecivili­seerde taalgebruik.
   Op Jami's constate­ringen inzake het geweldda­dige karakter van Moham­meds optreden valt bovendien weinig af te dingen - de voor­naamste historische relativering bestaat daaruit dat vrijwel niemand uit die eeuwen aan de heden­daagse Balkenende-norm voor vreedzaam samenleven zou voldoen. Ook Karel de Grote zou met zijn kerstenings­aanpak van de Saksen nu voor het Internationaal Strafhof zijn gedaagd. Ook hij is ooit, in 1165, door paus Paschalis III met veel bombarie heilig ver­klaard, maar er gaan vandaag maar weinig katholie­ke bombrieven de deur uit als iemand Karels tyrannieke kanten bekritiseert. Zo zou inmiddels ook van oud-GroenLinks-duolijsttrekker Rabbae, die ooit nog fel tekeer ging tegen Rushdies 'godde­loze' Duivelsverzen, na veertig jaar onderdom­peling in de relative­rende Nederlandse debatcultuur iets meer incasserings­vermogen ten aanzien van de eigen geloofshelden mogen worden ver­wacht.
   In plaats van weer eens verontwaar­digd te reageren op de zoveel­ste hysteri­sche oprisping van Wilders of hem zelfs de eer aan te doen met een proces te dreigen, zouden ook PvdA-ers hun energie beter kunnen steken in de kern van het probleem. Dat is dat de individuele gewetensvrij­heid in godsdienstzaken die sinds enkele eeuwen een cruciale westerse waarde vormt, waarnaar zich alle christelijke kerken - hoe vaak ook tanden­knar­send - hebben moeten voegen, voor moslims van huis uit nog altijd anathema is. In de Arabische wereld bestaat vaak wel (beperkte) ruimte voor religieuze minderhe­den als groep, maar het is je familie die bepaalt welke God je dient, en afvalligheid is taboe.
   Het is weliswaar niet aan een seculiere partij als de PvdA om zich over geloof als zodanig uit te spreken, maar wel om luid en duidelijk voor die individuele keuzevrijheid pal te staan. Niet alleen in plichtmatige theoreti­sche beginsel­verklarin­gen, maar ook op politiek ongemakkelij­ke momen­ten - zoals nu. Dat betekent dat zij eindelijk de discussie met dat deel van haar eigen allochtone electoraat durft aan te gaan, voor wie dat nog niet vanzelf­sprekend is. Omdat er voorlopig toch geen gevaarlijke verkiezin­gen aankomen is daarvoor nu ook even tijd. Dat betekent eveneens dat dit een centraal thema zou moeten zijn voor inburgerings­cursussen en moskee­gesprekken, en nu van imams verlangd mag worden dat zij in hun preken elk geweld tegen exmoslims als ontoelaatbare vorm van eigenrichting duidelijk veroor­delen. Dat is ook een tikkeltje essentiëler dan de fameuze hand van Verdonk.
   Het bovenstaande geldt eveneens voor het weer toegenomen potenram­men. Zowel het stilzwijgen in linkse kring over het feit dat jonge Marok­kanen onder de daders bovenproportioneel vertegenwoordigd zijn, is symptomatisch, als dat over de voedings­bodem die daarvoor mede in menig moskee wordt gelegd, waar homo's als erger dan dieren worden afgeschil­derd, omdat in het dierenrijk zulk 'onna­tuurlijk' gedrag niet zou voorko­men. Nog afgezien van de feitelijke onjuistheid van die bewe­ring, waarom­trent de directeur van Artis de islamitische geestelijkheid enige nuttige opheldering zou kunnen verschaffen (zie Intermezzo van 4 augustus): ook op zulke momenten wordt te vaak verkrampt de andere kant uitgeke­ken.
   Nu is elke gods­dienst in zijn orthodoxe variant sexueel benepen en intole­rant, zoals zowel het katholieke Polen als de calvinistische Veluwe illus­treert. Op veel reformatorische scholen is homosexualiteit nog steeds niet be­spreekbaar, en het eerste recente contact tussen SGP en COC stuitte op boze protesten van enkele zware domi­nees. Maar zoals nu op de Chris­ten­Unie als rege­rings­partij de morele plicht rust de eigen achterban sexueel bij de tijd te bren­gen, zo mag de PvdA niet haar ogen sluiten voor het islamiti­sche anti-homoge­weld. Want zelfs met zwartekousenkringen wordt inmid­dels tenmin­ste over dit thema gepraat - de moskee is voor het COC nog steeds geslo­ten. De opening daarvan is te belangrijk om aan Wilders alleen over te laten.

Thomas von der Dunk, 9 augustus 2007